Sessiz Kalabalıklar ve Unutulan Çobanlar

“Hepiniz çobansınız. Hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz.” Hadisi Şerif

Yazdığım bir yazıda Peygamber efendimizin (sav) bu güzel sözünü paylaşmıştım. Fakat arkadaşım bana yazımla örtüşmediğini söyledi. Neden, diye çok düşündüm. Yazı genel olarak modern köleliğin işleyişinden bahsediyordu ve bu sözün çok güzel uyduğunu düşünmüştüm.

Modern dünyada çobanlara ihtiyaç yok; sistem insanları salt sürüden müteşekkildir - sadece tüketen, kabul eden, sorumluluk almayan kitle. Peygamber efendimiz ise tam tersine işaret ediyor; her birimize düşen görevi hatırlatıp bizi kendi alanımızdaki liderlikle yüzleştiriyor. Çağımızın istemediği bir profil: Sürü aynı zamanda liderdir.

Şartsız şurtsuz itaatkar bir topluma itirazdır bu söz. Çoban kimliğiyle adil yönetim istemekle birlikte sürü kimliğiyle çobana karşılıklı sözleşme imzalatıyor. Günümüzde bu ilişki tek taraflıyken Peygamber efendimiz bu sözüyle bizleri pasif değil aktif bir kişiliğe yükseltiyor. Başka bir deyişle pasif bir bağlılıktan değil, ahlaki sorumluluğu üstlenmiş bir varoluştan söz ediyoruz.

Kapitalizm atıl sürü ister; tüketmeyi teşvik ettiği gibi toplumu bireyselliğe yönlendirir. Fakat hadis, insanları sürü ve çoban deneyimini birlikte yaşatarak empatiyi kaçınılmaz kılar. İnsan liderlik vazifesi sırasında sürüsüne nasıl davranacağını bilir; çünkü emir altındayken yaşadığı zorlukları hatırlar. Hem emreden hem de emir almanın bilincine ulaşır.

Belki de arkadaşımın 'örtüşmüyor' demesinin sebebi buydu: Modern kölelik yazısına hadis alıntısı ters görünmüştü ona. Oysa tam da örtüşüyordu. Çünkü bu hadis, köleliğin tam karşısında duran bir manifestoydu. Soru şu: Biz bu çağrıyı duyabiliyor muyuz?

Hadisi şerifin tamamı:

“Hepiniz çobansınız. Hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Âmir memurlarının çobanıdır. Erkek ailesinin çobanıdır. Kadın da evinin ve çocuğunun çobanıdır. Netice itibariyle hepiniz çobansınız ve hepiniz idâre ettiklerinizden sorumlusunuz.”